Scyntygrafia

Scyntygrafia (badanie izotopowe) jest to obrazowa metoda diagnostyczna medycyny nuklearnej, polegająca na rejestracji rozmieszczenia wprowadzonego do organizmu farmaceutyku znakowanego izotopem promieniotwórczym przez urządzenie zwane gamma kamerą. Głównym izotopem wykorzystywanym w diagnostyce jest technet (99mTc), który ma krótki czas połowicznego rozpadu (6 godzin) i niską energię emitowanych kwantów gamma, dzięki temu dawka pochłoniętego promieniowania jest niewielka – w większości przypadków nie przekracza dawek otrzymywanych w badaniach tomografii komputerowej. Scyntygrafia służy do oceny wielkości, położenia, a przede wszystkim czynności danego narządu. W badaniach scyntygraficznych nie stosujemy kontrastu, co praktycznie wyklucza możliwość wystąpienia reakcji alergicznych. Badania izotopowe są badaniami bezpiecznymi i nieinwazyjnymi. Przeciwskazaniem do scyntygrafii jest ciąża, u matek karmiących zaleca się krótkotrwała przerwę w  karmieniu-najczęściej 12-24 godzin.

SCYNTRYGRAFIA TARCZYCY

Scyntygrafia tarczycy z użyciem technetu-99m

Scyntygrafia tarczycy pozwala określić wielkość, kształt i położenie tarczycy. Wykonywana jest w ciągu jednego dnia przy użyciu izotopu technetu (Tc-99m) podawanego dożylnie, a zapis obrazu na gamma kamerze odbywa się w pozycji leżącej na plecach i trwa kilkanaście minut. Na podstawie scyntygrafii możliwe jest podjęcie decyzji o leczeniu farmakologicznym, chirurgicznym czy też leczeniu radioaktywnym. Badanie nie wymaga istotnego przygotowania. Pacjent nie musi być na czczo.

Wskazania do scyntygrafii technetowej tarczycy:

• choroba Gravesa-Basedowa,
• nadczynność tarczycy,
• niedoczynność tarczycy,
• gruczolak autonomiczny,
• wole guzkowe,
• po operacji tarczycy.

Scyntygrafia tarczycy z użyciem jodu-131 (scyntygrafia jodowa tarczycy)

Scyntygrafia tarczycy pozwala określić wielkość, kształt, położenie i jodochwytność tarczycy. Wykonywana jest przy użyciu izotopu jodu (I-131). Scyntygrafia jodowa jest badaniem dwu- lub trzydniowym – pierwszego dnia pacjent zgłasza się do pracowni na połknięcie kapsułki diagnostycznej, drugiego i trzeciego dnia następuje zapis obrazu na gamma kamerze. Badanie odbywa się w pozycji leżącej na plecach i trwa kilkanaście minut. W pierwszym dniu badania pacjent musi być na czczo. Należy również skonsultować z lekarzem kierującym na badanie odstawienie następujących grup leków:

– tyreostatyków na ok. 7 – 10 dni (Thyrozol, Tyrosan, Metizol, Propycil)

– syntetycznych hormonów tarczycy:

– na 7-10 dni tyroksyny (Euthyrox, Letrox, Jodthyrox, Novothyral),

– na 1-2 tygodnie leki wykrztuśne, witaminy zawierające jodek sodu, preparaty do odkażania skóry zawierające jod, krople do oczu zawierające jod (Vitreolent),

– na 1 – 6 miesięcy amiodaron,

–  radiograficzne środki kontrastowe:

– na 10 – 14 dni roztwory wodne

Wskazania do scyntygrafii jodowej tarczycy:

• choroba Gravesa-Basedowa,
• nadczynność tarczycy,
• niedoczynność tarczycy,
• gruczolak autonomiczny,
• wole guzkowe.

SCYNTRYGRAFIA KOŚCI

Scyntygrafia całego ciała i obrazy celowane poszczególnych części układu kostnego.

Celem scyntygrafii kości jest poszukiwanie ognisk zwiększonego gromadzenia radioznacznika. Izotop podawany jest dożylnie, a zapis obrazu na gamma kamerze odbywa się w pozycji leżącej. Scyntygrafia kości nie wymaga specjalnego przygotowania, nie trzeba być na czczo.

Wskazania do scyntygrafii kości:

• poszukiwanie przerzutów nowotworowych do układu kostnego,
• ocena rozległości pierwotnego nowotworu kości,
• lokalizacja stanów zapalnych stawów i w układzie kostnym,
• zakażenia lub obluzowania protez stawowych,
• diagnostyka choroby Pageta i martwicy głowy kości udowej,
• przewlekłe bóle kostne niejasnego pochodzenia,
• zmiany pourazowe.

SCYNTYGRAFIA NEREK DYNAMICZNA – RENOSCYNTOGRAFIA

Ocena szybkości gromadzenia i wydalania radioznacznika i udziału procentowego każdej z nerek w oczyszczaniu krwi.

Celem badania jest ocena wielkości, kształtu, położenia i pracy nerek z podziałem na funkcję nerki lewej i nerki prawej. Przed dożylnym podaniem znacznika izotopowego pacjent przyjmuje płyny (wodę niegazowaną). Badanie trwa kilkadziesiąt minut a zapis obrazu na gamma kamerze odbywa się w pozycji leżącej. Pacjent nie musi być na czczo.

Wskazania do scyntygrafii dynamicznej nerek:

• u chorych z wodonerczem i innymi zaburzeniami odpływu moczu,
• u chorych z refluksem pęcherzowo-moczowodowym,
• przy podejrzeniu naczyniowo-nerkowego pochodzenia nadciśnienia tętniczego ( test czynnościowy z podaniem Captoprilu),
• w ocenie funkcji nerki przeszczepionej,
• przy podejrzeniu braku jednej nerki lub innej wady wrodzonej układu moczowego,
• zaburzenia ukrwienia nerek,
• zapalania nerek.

SCYNTYGRAFIA NEREK STATYCZNA

Ocena jednorodności gromadzenia przez miąższ i udziału procentowego w filtracji krwi.

Celem badania jest ocena wielkości, kształtu, położenia i poszukiwanie blizn w obrębie nerek po przebytym odmiecznikowym zapaleniu nerek oraz diagnostyka wad wrodzonych nerek. Znacznik izotopowy podawany jest dożylnie, a po kilku godzinach następuje zapis obrazu na gamma kamerze, który odbywa się w pozycji leżącej. Badanie nie wymaga istotnego przygotowania. Pacjent nie musi być na czczo